Bonifikata przy przekształceniu użytkowania wieczystego – co to takiego i jak z niej skorzystać?

Utworzono: 2019-12-23 g. 11:59
Autor: Przemysław Zańko
Bonifikata
Przekształcenie użytkowania wieczystego we własność wiąże się z opłatą przekształceniową – dzięki bonifikacie można jednak zapłacić dużo mniej.

Podobnie jak kiedyś płaciliśmy za użytkowanie wieczyste, tak dziś musimy zapłacić za przekształcenie go w prawo własności. Opłata przekształceniowa obowiązuje każdego, kto z użytkownika wieczystego stał się właścicielem gruntu, a wnieść ją można na dwa sposoby – w 20 rocznych ratach lub w całości z góry. Ten, kto uiści całą kwotę od razu, może skorzystać z atrakcyjnej bonifikaty, dzięki której zapłaci tylko część należności.

Bonifikata przy przekształceniu użytkowania wieczystego – co to takiego?

Przekształcenie użytkowania wieczystego we własność nastąpiło automatycznie w całej Polsce z dniem 1 stycznia 2019 r. Opłata za użytkowanie wieczyste została wówczas zastąpiona 20-letnią opłatą przekształceniową. Jej wysokość jest taka sama, jaka byłaby wysokość opłaty za użytkowanie w dniu 1 stycznia 2019 r. Dla osób, które postanowią spłacić całą należność z góry, przewidziano bonifikatę, czyli obniżkę opłaty. Jej wysokość to:

  • 60 proc. – na gruntach należących przedtem do Skarbu Państwa,
  • 60–99,99 proc. – na gruntach należących przedtem do gminy.

W praktyce wygląda to tak, że przy opłacie przekształceniowej w wysokości 1000 zł za całe przekształcenie trzeba zapłacić 20 tys. zł. Jednak korzystając z 99-procentowej bonifikaty, zapłacimy tylko 200 zł.

Przeczytaj: Zmiany w obrocie ziemią rolną weszły w życie

Wysokość bonifikaty na gruntach gminnych ustala rada gminy. Wiele samorządów uchwaliło bardzo wysokie bonifikaty (np. Łomża – 99,99 proc.), żeby zachęcić mieszkańców do uiszczenia całej opłaty przekształceniowej z góry. Dodatkowo wprowadzono zasadę, że jeśli na danym obszarze bonifikata samorządowa jest wyższa niż ta obowiązująca na gruntach Skarbu Państwa, to wojewoda może zdecydować o podwyższeniu bonifikaty państwowej, żeby wszyscy mieszkańcy mogli skorzystać z takiej samej obniżki.

Co ważne, w niektórych gminach zdecydowano, że wysokość bonifikaty będzie z każdym kolejnym rokiem spadać o 10 proc. (tak jest np. w Katowicach). Oznacza to, że płacąc całą kwotę w pierwszym roku po przekształceniu, można skorzystać z bonifikaty 60-procentowej, ale w następnym roku będzie to już tylko 50 proc., w kolejnym – 40 proc. i tak dalej. Trzeba też pamiętać, że w niektórych gminach w ogóle nie uchwalono bonifikaty na gruntach samorządowych.

Bonifikata – jakie formalności i terminy?

Roczną ratę opłaty za przekształcenie użytkowania wieczystego we własność trzeba wpłacać do 31 marca każdego roku. Wyjątkiem jest pierwsza rata (za rok 2019), którą trzeba wpłacić do 29 lutego 2020 r. Osoby, które chcą uiścić całą opłatę z góry i skorzystać z bonifikaty, może to zrobić w dowolnym momencie. Jeśli jednak chce skorzystać z maksymalnej bonifikaty, powinna to zrobić przed 29 lutego, dlatego warto zainteresować się tą kwestią odpowiednio wcześniej.

Żeby skorzystać z bonifikaty, trzeba pisemnie zgłosić urzędnikom chęć wniesienia całej opłaty przekształceniowej z góry. Adresatem pisma będzie ten sam organ, do którego wnosiliśmy wcześniej opłatę za użytkowanie wieczyste, czyli zwykle urząd gminy czy urząd dzielnicy. Nie ma żadnego obowiązującego wzoru zgłoszenia – wystarczy, żeby pismo zawierało nasze dane, adres nieruchomości, o którą chodzi oraz wyraźny opis żądania, np.:

„w związku z zamiarem uiszczenia opłaty jednorazowej z tytułu przekształcenia, proszę o wskazanie wysokości tej opłaty".

Po otrzymaniu zgłoszenia urzędnicy mają 14 dni na odpowiedź. Po jej otrzymaniu wpłacamy wskazaną kwotę na numer konta podany w zaświadczeniu o przekształceniu lub podany nam podczas wizyty w urzędzie.

W ciągu 30 dni od daty uiszczenia opłaty urzędnicy prześlą nam potwierdzenie, że spłaciliśmy całą należność. Dokument ten należy dostarczyć do lokalnego sądu wieczystoksięgowego wraz z wnioskiem o wykreślenie z księgi wieczystej obowiązku wnoszenia opłaty przekształceniowej. Jeśli zapłaciliśmy całą kwotę z góry, koszt tej ostatniej formalności wyniesie 250 zł.

Brak zaświadczenia o przekształceniu – co robić?

Żeby skorzystać z bonifikaty, dawny użytkownik wieczysty powinien najpierw mieć zaświadczenie o przekształceniu użytkowania wieczystego we własność. Dokument ten urzędnicy powinni byli przysłać nam jeszcze w 2019 r., jednak w praktyce wiele osób wciąż swoich zaświadczeń nie otrzymało. Nie znaczy to jednak, że brak tego dokumentu przekreśla szanse na maksymalną bonifikatę. Jeśli spotkała nas taka sytuacja, są trzy możliwości.

Po pierwsze, jak informuje rządowy portal gov.pl, osoby, które otrzymają swoje zaświadczenie po 30 listopada 2019 r., będą miały 2 miesiące od daty otrzymania dokumentu na zgłoszenie w urzędzie chęci skorzystania z maksymalnej bonifikaty, a od momentu otrzymania odpowiedzi od urzędników – kolejne 2 na zapłacenie należnej kwoty. Na spóźnione zaświadczenie można zatem spokojnie czekać, pamiętając jedynie, żeby po jego otrzymaniu nie przegapić wskazanych terminów.

Zobacz: Program "Mieszkanie za remont", czyli tani wynajem w twojej gminie

Po drugie osoba, która nie otrzymała zaświadczenia, może złożyć w urzędzie wniosek o jego wydanie. Wniosek nie ma ustalonego wzoru, więc może mieć dowolną formę, jednak dla wygody mieszkańców wiele urzędów i tak udostępnia przykładowy wniosek na swoich stronach internetowych. Po złożeniu wniosku powinniśmy otrzymać zaświadczenie w ciągu 4 miesięcy, ale zapłacimy za to 50 zł. W praktyce jednak złożenie wniosku nie zawsze pomaga, ponieważ zawalone pracą urzędy i tak czasem nie wyrabiają się z wydaniem dokumentu w terminie.

Po trzecie dawny użytkownik wieczysty może udać się do urzędu i zapytać, czy jest możliwość uiszczenia opłaty przekształceniowej i skorzystania z bonifikaty bez zaświadczenia. Okazuje się bowiem, że w wielu miejscach Polski jest taka możliwość – o to, jak z niej skorzystać, trzeba zapytać w urzędzie.

Co zrobić, jeśli zapłaciło się już za użytkowanie wieczyste?

Praktyka pokazała, że choć w 2019 r. ten obowiązek został zniesiony, wiele osób i tak jak co roku zapłaciło opłatę za użytkowanie wieczyste. Wynikało to zazwyczaj z niepewności, czy daną działkę objęło uwłaszczenie. Można się spodziewać, że również w 2020 r. część Polaków wniesie tę opłatę – tym bardziej, że nie jest jasne, jakie zasady obowiązują w tej kwestii wobec osób, które wciąż nie otrzymały zaświadczenia o przekształceniu.

Nie znaczy to jednak, że wpłacone pieniądze przepadają. Jak informuje portal gov.pl:
Wniesienie tej opłaty nie oznacza, że później po otrzymaniu zaświadczenia o przekształceniu trzeba będzie zapłacić ponownie opłatę przekształceniową. Dokonana wpłata powinna zostać zaliczona na poczet należnej rocznej opłaty przekształceniowej lub pomniejszać zobowiązanie z tytułu opłaty jednorazowej.

W razie wątpliwości, czy w obliczu braku zaświadczenia powinniśmy zapłacić w tym roku za użytkowanie wieczyste, najlepiej jest skontaktować się z urzędem. To samo trzeba zrobić w sytuacji, jeśli już zapłaciliśmy – może się bowiem okazać, że czekają nas w związku z tym jakieś dodatkowe formalności.

Sprawdź: Z opłatami za mieszkanie lub dom zalega jedna czwarta Polaków

Kategorie: Zakup nieruchomości i dokumenty
Tagi: prawo użytkowanie wieczyste uwłaszczenie bonifikaty użytkowanie wieczyste 2020
Zobacz pełną wersję

Zdjęcia