7 pokarmów do święconki wielkanocnej. Symbolika

Utworzono: 2021-04-02 g. 11:12
Autor: Anna Karda
Koszyczek ze święconką
W koszyczku wielkanocnym kilka pokarmów jest obowiązkowych. Podpowiadamy, czego nie może zabraknąć w święconce i jaka jest ich symbolika.

Źródło: Agencja TVN/x-news 

Święcenie pokarmów jest jednym z podstawowych obrzędów Wielkiej Soboty. Bez względu na to, czy odbywa się w kościele, czy - jak podczas pandemii koronawirusa - również w domu, powinniśmy przygotować tradycyjne pokarmy, bo mają one głęboką symbolikę.

Święcenie pokarmów w 2021 r.

W 2020 r. tradycyjne święcenie pokarmów nie odbyło się w kościołach ze względu na pandemię koronawirusa. W tym roku będzie możliwe, oczywiście z zachowaniem wytycznych dotyczących reżimu sanitarnego. Jednak szczegółowe decyzje zależą od danej diecezji, warto więc sprawdzić informacje w swojej parafii. Najczęściej zaleca się, aby święcenie odbywało się na zewnątrz kościoła, a niektóre diecezje zwiększają także liczbę święceń, tak żeby odbywały się z udziałem mniejszych grup osób. Jednocześnie jest możliwe, że sami  zmówimy modlitwę i pobłogosławimy pokarmy  w Wielką Niedzielą przed śniadaniem (tak jak w ubiegłym roku).

Co powinno znaleźć się w koszyczku wielkanocnym

Wśród święconych pokarmów nie może zabraknąć chleba, soli i baranka. Chleb we wszystkich kulturach jest pokarmem zapewniającym przetrwanie. Dla chrześcijan oznacza ciało Pana Jezusa, w związku z czym jest najważniejszym z symboli. Sól to minerał dający życie oraz podstawa istnienia, a baranek – symbol zwycięstwa dobra nad złem i życia nad śmiercią.

Warto przeczytać: Barwienie wielkanocnych pisanek. Symbolika kolorów 

Baranek z ciasta chlebowego, cukru, czekolady lub marcepanu, a dawniej: uformowany z masła, oznacza pokorę i łagodność. Ten z czerwoną chorągiewką jest symbolem Chrystusa Zmartwychwstałego ze sztandarem, który podkreślają triumf i zwycięstwo. Jezus bowiem poświęcił swe życie za ludzi, by powstać z martwych i tym samym pokonać grzech i zło.

Koszyczek, najczęściej wiklinowy (choć współcześnie koszyczki wielkanocne mogą być np. z filcu, czy drewna), powinien być utrzymany w bieli i zieleni. Zgodnie z tradycją wielkanocną, dekoruje się go gałązkami bukszpanu, a umieszczone w nim pokarmy przykrywa śnieżnobiałą serwetką.

Polecamy poradnik: Jak przygotować koszyk wielkanocny

Święcone pokarmy, mają nam zapewnić przez cały rok płodność, obfitość, zdrowie oraz dostatek.

To trzeba poświęcić w Wielką Sobotę (a w tym roku w Wielką Niedzielę):

  • Chleb – podstawowy pokarm, który dla chrześcijan jest najważniejszym symbolem, przedstawiającym ciało Chrystusa (dawniej jego miejsce zajmowała pascha). Gwarantuje pomyślność i dobrobyt. Do święcenia odkrawamy kawałek z chleba, który będziemy jeść podczas wielkanocnego śniadania.
  • Pieprz i sól – wykorzystuje się je do przyprawienia jajek oraz innych potraw, które jemy podczas wielkanocnego śniadania. Czarny zmielony pieprz w święconce nawiązuje do gorzkich ziół, które dawniej Żydzi dodawali do charosetu (rodzaj sosu). Robili to na pamiątkę ciężkiej, niewolniczej pracy przy produkcji cegieł w Egipcie. Natomiast sól dodaje potrawom smaku, chroni przed zepsuciem i ma właściwości oczyszczające. Kiedyś wierzono, że potrafi odstraszyć zło. Bez soli nie ma życia. Dla chrześcijan symbolizuje sedno życia i prawdy, stąd też mówimy o „soli ziemi" – tak Jezus nazwał swoich uczniów, wybrańców.
  • Jajkozapewnia płodność. Symbolizuje życie i choć weszło do święconki najpóźniej, najbardziej kojarzy się ze Świętami Wielkanocnymi. Do koszyczka wkładamy jajka ugotowane na twardo. Dla ozdoby można dodać także wydmuszki i kolorowe pisanki.
  • Chrzan – korzeń chrzanu symbolizuje krzepę i siłę. Ma przynieść nam dobre zdrowie. Wzmacnia właściwości pozostałych potraw, które są w wielkanocnej święconce. Najlepiej, gdy korzeń chrzanu święcimy w kawałku. Później kroimy go na cienkie plasterki i częstujemy nim biesiadników. Jednak współcześnie najczęściej święcimy starty chrzan. 
  • Ser – oznacza przyjaźń, porozumienie między człowiekiem a przyrodą. Gwarantuje zdrowie i rozwój stada domowych zwierząt: krów, kóz i owiec, od których pochodzi.
  • Wędlina – najczęściej szynka albo kiełbasa, czyli głównie wyroby z wieprzowiny. Przynosi zdrowie, płodność i dostatek.
  • Ciasto – pojawiło się w koszyczkach dość niedawno. Jest znakiem umiejętności i doskonałości. Nie chodzi tu o gotowe wypieki i słodkości. Zgodnie z tradycją musi to być kawałek ciasta domowego wypieku, najlepiej drożdżowej baby.

Warto przeczytać: Czym różnią się żurek i barszcz biały

Co jeszcze dodać do koszyka ze święconką

Do koszyczka ze święconką można dodać także inne potrawy lub ozdoby (dzieci często proszą o dorzucenie cukierka lub jajka-niespodzianki). Jednak, by utrzymać tradycję, w wielkanocnej święconce najpierw musi się znaleźć 7 głównych pokarmów.

Wiosenne kwiaty pięknie uzupełnią świąteczny wygląd stołu, przy którym podzielimy się z najbliższymi poświęconymi pokarmami. Bardzo dekoracyjne są gałązki brzozy z młodymi zielonymi listkami, wierzby kwitnącej puszystymi baziami czy leszczyny: z podłużnymi drobnymi kwiatkami, w kolorze słonecznej żółci. Wstawione do wazonu nie potrzebują już żadnych ozdób, by podkreślić wielkanocny nastrój. Tradycyjną ozdobą jest także bukszpan, który na liście bez względu na porę roku.

Zobacz koniecznie: Polskie zwyczaje i tradycje wielkanocne 

Kategorie: Dekoracje i akcesoria
Tagi: wielkanoc Święta Wielkanocne święconka święcone pokarmy wielkanocne śniadania
Zobacz pełną wersję

Zdjęcia