Ustawa antylichwiarska – czy utrudni licytację mieszkania za długi?

Utworzono: 2019-08-28 g. 14:33
Autor: Przemysław Zańko
Ustawa antylichwiarska
Ministerstwo Finansów chce ograniczyć możliwość zlicytowania mieszkania czy domu za długi. Projekt ustawy antylichwiarskiej trafił w czerwcu do Sejmu.

Ustawa antylichwiarska to akt prawny, który ma w założeniu ograniczyć rozmaite negatywne zjawiska związane z branżą pożyczkową. Chodzi m.in. o to, by uniemożliwić firmom pożyczanie pieniędzy na zbyt wysoki procent czy żądanie od klienta ogromnych kosztów pozaodsetkowych. W przygotowanym przez Ministerstwo Finansów projekcie ustawy znalazł się też jednak zapis zmieniający zasady licytacji nieruchomości za długi.

Ustawa antylichwiarska a licytacja nieruchomości

Do licytacji mieszkania czy domu dłużnika może dojść w kilku określonych przez prawo przypadkach, m.in. w sytuacji, gdy dług zabezpieczony jest hipoteką na nieruchomości albo gdy wierzyciel pozwie dłużnika do sądu, a po uzyskaniu tytułu wykonawczego zażąda wszczęcia egzekucji z nieruchomości. Najczęściej licytowane są lokale należące do dłużników, którzy nie mają żadnego innego majątku i nie da się w inny sposób odzyskać od nich należnych pieniędzy. Wystawianiem takich nieruchomości na sprzedaż zajmują się urzędy skarbowe, a w trakcie licytacji często można nabyć te lokale po znacznie obniżonej cenie.

Sprawdź: Licytacje nieruchomości przez urząd skarbowy. Jak to wygląda od środka?

Według obecnie obowiązujących przepisów licytacja nieruchomości dłużnika jest możliwa nawet wtedy, gdy wartość tej nieruchomości jest znacznie wyższa niż kwota długu. Projekt ustawy antylichwiarskiej chce to zmienić, dodając w Kodeksie cywilnym następujący zapis:

Art. 952(1). § 1. Termin licytacji lokalu mieszkalnego lub nieruchomości gruntowej zabudowanej budynkiem mieszkalnym, które służą zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych dłużnika, wyznacza się na wniosek wierzyciela.
§ 2. Wierzyciel jest uprawniony do złożenia wniosku, o którym mowa w § 1, jeżeli wysokość egzekwowanej należności głównej stanowi co najmniej równowartość jednej dwudziestej części sumy oszacowania.

Co to oznacza w praktyce? Jeśli ustawa antylichwiarska wejdzie w życie w obecnym kształcie, wierzyciel będzie mógł żądać zlicytowania nieruchomości dłużnika tylko w sytuacji, gdy wysokość długu wynosi co najmniej 5 proc. wartości lokalu. Osoby zadłużone nie będą musiały się zatem obawiać, że stracą dach nad głową z powodu stosunkowo niewielkich kwot. Z drugiej strony przepis ten utrudni jednak odzyskiwanie pieniędzy od dłużników.

Koniec z utratą mieszkania za długi?

W projekcie ustawy antylichwiarskiej przewidziano jeszcze jedno rozwiązanie prawne mające chronić dłużnika przed utratą miejsca zamieszkania. Obecnie możliwe jest zaciąganie pożyczek, przy których w przypadku problemów ze spłatą firma pożyczkowa ma prawo przejąć na własność lokal zaspokajający potrzeby mieszkaniowe dłużnika. Nowe przepisy mają to uniemożliwić – umowa z takim zapisem stanie się automatycznie nieważna.

Przeczytaj: Zakup mieszkania na licytacji komorniczej. Uwaga na fałszywe ogłoszenia!

Warto dodać, że według założeń nowa ustawa antylichwiarska ma też mocno ograniczyć swobodę firm pożyczkowych w zakresie ustalania kosztów związanych z pożyczką. Planowane jest m.in. zawarcie w prawie dokładnej definicji pojęcia „koszty pozaodsetkowe" oraz określenia ich maksymalnej wysokości. Za udzielanie lichwiarskich pożyczek ma także zostać wprowadzona kara w wysokości od 3 miesięcy do 5 lat więzienia.

Ustawa antylichwiarska na celowniku ekspertów

Warto zaznaczyć, że planowana ustawa spotkała się z chłodnym przyjęciem wielu przedstawicieli sektora finansowego oraz rozmaitych ekspertów. Zdaniem części z nich planowane rozwiązania mogą negatywnie wpłynąć na rynek pożyczkowy w Polsce, m.in. doprowadzając do likwidacji wielu firm z tej branży.

– Prawdopodobnie wzrosną koszty kredytów w bankach, które nie będą miały już konkurencji w postaci firm pożyczkowych. Potrzeby pożyczkowe przecież pozostaną na podobnym poziomie, a zmniejszy się liczba instytucji oferujących takie usługi. Z pewnością jest to więc dobra wiadomość dla tych, którzy pozostaną na rynku, np. banków – mówi agencji informacyjnej AIP Tomasz Skowroński z eFaktor S.A. – Zła niestety dla firm, bo część z nich korzystała z kapitału udostępnianego przez firmy pożyczkowe. Dzieje się tak dlatego, że wielu przedsiębiorców nie ma szans na kredyt bankowy, nie mają wystarczającego stażu funkcjonowania czy zabezpieczeń. Szczególnie małe firmy mają mniejsze możliwości pozyskiwania kapitału i trudniejszy dostęp do pożyczek.

Aktualnie w związku z decyzją Komisji Europejskiej prace nad projektem ustawy antylichwiarskiej zostały tymczasowo wstrzymane. Rząd zapowiada jednak, że tak czy inaczej będzie dążyć do uregulowania działalności firm pożyczkowych.

Zobacz: Oszuści mieszkaniowi na rynku sprzedaży. Jakie stosują metody?

Kategorie: Zmiany w prawie
Tagi: prawo licytacja mieszkania licytacja nieruchomości ustawa antylichwiarska
Zobacz pełną wersję

Zdjęcia